Herdenking WO II legt spanningen bloot
02 September 2009
Bron: www.nu.nl
Gdansk
In de vroege ochtend van 1 september 1939 vuurde een oorlogsschip van het leger van nazi-Duitsland de eerste bommen af op een Pools militair complex bij Gdansk. Deze militaire operatie markeerde het begin van WOII.
Polen probeerde de aanval af te slaan, maar ongeveer twee weken later viel het leger van de Sovjet-Unie Oost-Polen binnen. Dit voelde voor de Polen ''als een dolkstoot in de rug'', zei de Poolse president Lech Kaczynski tijdens de herdenking.
Wantrouwen
Uit de woorden van Kaczynski blijkt dat het wantrouwen tussen Polen en Rusland over de Tweede Wereldoorlog tot op de dag van vandaag aanhoudt. Kort voor de Duitse invasie in Polen hadden het Derde Rijk en de Sovjet-Unie afgesproken Polen te verdelen en elkaar niet te zullen aanvallen.
Met dat zogeheten Molotov-Von Ribbentrop Pact was het lot van het land bezegeld.
Rusland
Het pact ligt nog altijd gevoelig in Rusland. Het Kremlin ziet de Sovjet-Unie als slachtoffer en als bevrijder van het nazisme. De Russische premier Vladimir Poetin hekelde bij de ceremonie in Gdansk dan ook de ''aanhoudende pogingen'' om het Duits-Russische verdrag de schuld te geven van de Tweede Wereldoorlog, ook al erkende hij dat het pact ''moreel onaanvaardbaar'' was.
''Veel partijen hebben heel veel fouten gemaakt. Al deze handelingen maakten de enorme agressie van nazi-Duitsland mogelijk'', aldus Poetin.
Verantwoordelijkheid
Een topman van de Russische inlichtingendienst SVR ging nog een stap verder. Uit onlangs openbaar gemaakte documenten blijkt volgens generaal-majoor Lev Sotskov dat Polen eind jaren dertig heulde met de nazi's om zich samen met de Duitsers tegen de Sovjet-Unie te keren.
''Natuurlijk ligt de verantwoordelijkheid voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog voor een deel bij Polen. Daarom proberen ze historische feiten te verdraaien'', concludeerde Sotskov.
Balkenende
Bij de herdenking was ook premier Jan Peter Balkenende aanwezig. Hij onmoette eerder op de dag de Russische premier Vladimir Poetin. De twee spraken onder meer over de komende G20-top in Pittsburgh en de internationale onderhandelingen over het klimaat.
Volgens een woordvoerder van Balkenende heeft de premier ook waarderende woorden overgebracht vanwege de ''verzoenende stappen'' die Poetin de afgelopen dagen heeft gezet in de richting van Polen.
Keulen
Ook elders in Europa werd dinsdag stilgestaan bij het begin van de Tweede Wereldoorlog. In het centrum van de Duitse stad Keulen werd een monument onthuld voor de tienduizenden Duitsers die tijdens de Tweede Wereldoorlog weigerden voor Hitler te vechten.
Het is het eerste gedenkteken in Duitsland voor deserteurs en dienstweigeraars. De weigeraars werden nog lang na de oorlog gezien als verraders. Pas in 2002 werden ze gerehabiliteerd.
